• Η Υπερηχογραφία αποτελεί μια αποτελεσματική και φθηνή διαγνωστική εξέταση για πολλά όργανα, χωρίς ακτινοβολία
• Οι σύγχρονοι Υπερηχογράφοι έχουν την δυνατότητα να μελετούν όχι μόνο την μορφή και την δομή των οργάνων, αλλά και την κίνησή τους μαζί με την κυκλοφορία του αίματος στην καρδιά και τα αγγεία ολόκληρου του σώματος
Η Ευρωπαϊκή Εταιρειών Υπερήχων στην Ιατρική και Βιολογία (EFSUMB) πραγματοποιεί, σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Υπερήχων στην Ιατρική και Βιολογία (HSUMB), το 27ο Πανευρωπαϊκό Συνέδριο Υπερηχογραφίας EUROSON 2015 στην Αθήνα, από τις 6 έως και τις 8 Νοεμβρίου 2015. Το EUROSON οργανώνεται κάθε χρόνο από μία, από τις Εταιρείες - Μέλη της EFSUMB. Φέτος έχει την τιμή να το διοργανώνει η Ελληνική Εταιρεία Υπερήχων στην Ιατρική και Βιολογία.

Το Συνέδριο αποτελεί μεγάλη πρόκληση για την Ελληνική Ιατρική Κοινότητα καθώς, αναμένεται να συγκεντρώσει όλες τις ενεργείς δυνάμεις της Ευρωπαϊκής Υπερηχογραφίας σε ένα πλήρες Επιστημονικό Πρόγραμμα, αναφορικά με τις τρέχουσες αλλά και τις μελλοντικές διαγνωστικές και επεμβατικές δυνατότητες της μεθόδου στην καθημερινή κλινική πράξη. Παράλληλα θα δοθεί στους συμμετέχοντες, η δυνατότητα ανταλλαγής απόψεων σχετικά με την πορεία της Υπερηχογραφίας τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό.

Τι είναι όμως η Υπερηχογραφία

Υπερηχογραφία, είναι ένας ανώδυνος και ασφαλής τρόπος διαγνωστικής απεικόνισης των οργάνων του σώματος χωρίς ακτινοβολία. Με ένα μικρό εξάρτημα το οποίο δρα σαν ραντάρ μια δέσμη υπερήχων έρχεται σε επαφή με το δέρμα μας και δέχεται τις ανακλάσεις από τα όργανα του σώματος. Οι ανακλάσεις αυτές συλλέγονται από τον ηλεκτρονικό υπολογιστή του υπερηχογράφου, που τις επεξεργάζεται για να σχηματίσει μια εικόνα / τομή του ανθρώπινου σώματος που απεικονίζει τα όργανα που βρίσκονται απέναντι από το σημείο επαφής του εξαρτήματος στο δέρμα.

Με τον τρόπο αυτό φαίνονται λίθοι (στην χολή / στους νεφρούς) και όγκοι, τραύματα ή φλεγμονές στα συμπαγή όργανα (ήπαρ / πάγκρεας / σπλήνας / νεφροί / μήτρα / ωοθήκες / προστάτης / μαστός / θυρεοειδής / μύες / τένοντες).
Κοίλα όργανα που περιέχουν αέρα (στομάχι / έντερο / πνεύμονας), τα οστά και ό,τι περιβάλλεται από οστά (εγκέφαλος και νωτιαίος μυελός) δεν φαίνονται αξιόπιστα στην υπερηχογραφία.

Οι σύγχρονοι υπερηχογράφοι έχουν την δυνατότητα να μελετούν όχι μόνο την μορφή και την δομή των οργάνων, αλλά και την κίνησή τους μαζί με την κυκλοφορία του αίματος στην καρδιά και τα αγγεία ολόκληρου του σώματος.
Η μέθοδος της Υπερηχογραφίας

Σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι μια δυναμική εξέταση η οποία ανιχνεύει στο οργανισμό σε πραγματικό χρόνο πιθανά παθολογικά ευρήματα καθώς, τα ευρήματα αυτά αξιολογούνται άμεσα κατά τη διάρκεια του χρόνου της εξέτασης, από τον ιατρό ο οποίος διενεργεί το υπερηχογράφημα. Στη συνέχεια αυτά παραπέμπονται στον κλινικό ιατρό για συνεκτίμηση.

Για να προβεί ο ιατρός σε υπερηχογράφημα θα πρέπει να γνωρίζει, τη φυσική των υπερήχων και να έχει κατάρτιση πρακτική ως προς τη χρήση του μηχανήματος. Απαραίτητη δε, είναι και η θεωρητική γνώση της ηχοανατομίας της περιοχής του ελέγχου και της πιθανής ηχοπαθολογίας της περιοχής του ελέγχου. Ο ιατρός επιπροσθέτως πρέπει να έχει την ικανότητα διενέργειας του ελέγχου (με την εφαρμογή πρωτοκόλλων εξέτασης), ικανότητα ανάδειξης των φυσιολογικών ευρημάτων, καθώς και της πιθανής παθολογίας αλλά και της περιγραφής και αξιολόγησης αυτών.
Η Υπερηχογραφία εν μέσω οικονομικής κρίσης

Τα συστήματα Υγείας σε πολλές χώρες παγκοσμίως επένδυαν και κατανάλωναν χρήματα για ιατρικές πράξεις και φάρμακα χωρίς όριο και μέτρο. Αποτέλεσμα αυτής της άκριτης κατανάλωσης ιατρικών πράξεων και ιδιαίτερα φαρμάκων, είναι η κατάρρευση των συστημάτων περίθαλψης και ιδιαίτερα του δημόσιου συστήματος περίθαλψης, όπως είναι τα δημόσια νοσοκομεία, σε πολλές χώρες και ιδιαίτερα στην Ελλάδα.

Και ενώ, οι απεικονιστικές τεχνολογίες (ακτινολογία, αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία, γ-camera, PET (τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων Positron Εmission Tomography), έχουν αναπτυχθεί ιδιαιτέρως τα τελευταία έτη, το σημαντικό πρόβλημα έγκειται στο κόστος επένδυσης και λειτουργίας τους.
Το σκηνικό της κρίσης αλλάζει δραματικά τα μέχρι σήμερα δεδομένα, και επιδιώκονται λύσεις οι οποίες θα σταματήσουν αυτή την κατανάλωση, ιδιαίτερα των ακριβών και πολύπλοκων απεικονιστικών εξετάσεων.

Είναι αλήθεια, ότι ο αριθμός των αξονικών και μαγνητικών τομογράφων που πραγματοποιούνται σε πολλές χώρες του κόσμου και ιδιαίτερα στην Ελλάδα, έχουν αυξηθεί θεαματικά τα τελευταία χρόνια. Κύριο αίτιο της αύξησης, ήταν και είναι οι αναμφισβήτητες απεικονιστικές βελτιώσεις των μηχανημάτων που συχνά συνεπάγονται καλύτερη απεικονιστική εξέταση όλων των οργάνων του σώματος και την συλλογή περισσότερων διαγνωστικών πληροφοριών. Υπάρχει πράγματι μια συμπληρωματικότητα μεταξύ των απεικονιστικών μεθόδων και η μία μέθοδος, έρχεται να προσθέσει χαρακτηριστικά και στοιχεία για την νόσο που δεν έχει μπορέσει να προσφέρει άλλη απεικονιστική μέθοδος.
Εκτός από αυτήν την συμπληρωματικότητα, υπάρχει και επικάλυψη. Δηλαδή πολλές απεικονιστικές μέθοδοι μπορούν να απεικονίσουν πολλά όργανα με τον ίδιο ή αντίστοιχο τρόπο και να προκύψει από αυτές τις μεθόδους η ίδια αντίστοιχη ή ίδια διαγνωστική πληροφορία.

Ωστόσο, η υπερκατανάλωση απεικονιστικών εξετάσεων έχει γίνει συνήθεια για πολλούς γιατρούς αλλά και πολλούς ασθενείς. Είναι συχνό το φαινόμενο να προκύπτουν για ένα κλινικό περιστατικό πολλές επαναλαμβανόμενες απεικονιστικές και βιοχημικές εξετάσεις οι οποίες επικαλύπτονται χωρίς όμως να προσθέτει μία ή περισσότερες πληροφορίες από τις εξετάσεις που προηγήθηκαν. Είναι επίσης, συχνό το φαινόμενο ασθενείς από την επαρχία να καταφεύγουν σε νοσοκομείο της Αθήνας, και να πραγματοποιούν πολλές απεικονιστικές εξετάσεις, από τις οποίες δεν προκύπτει τελική διάγνωση, αλλά προκύπτει ένα δυσβάσταχτο κόστος για το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ) καθώς και για τα Ασφαλιστικά Ταμεία (ΙΚΑ, ΟΓΑ, ΟΑΕΕ, ΤΥΔΚΥ, ΤΑΞΥ) τα οποία καλούνται συνήθως χωρίς έλεγχο, να πληρώνουν αυτές τις επαναλαμβανόμενες εξετάσεις.

Στο περιβάλλον της κρίσης είναι πια απαραίτητο και επιβάλλεται να γίνουν επιλογές

Τα Ασφαλιστικά Ταμεία ακολουθούν δεσμεύονται από το τιμολόγιο που ορίζει ο ΟΠΑΔ. Ορισμένες υπερηχογραφικές εξετάσεις, όπως και διαγνωστικές πράξεις όμως, δεν έχουν περιληφθεί ποτέ στο τιμολόγιο του ΟΠΑΔ. Ο λόγος είναι ότι ο ΟΠΑΔ έχει κάνει διάκριση μεταξύ διαφόρων απεικονιστικών εξετάσεων αλλά και βιοχημικών ή μικροβιολογικών εξετάσεων και έχει αποφασίσει να πριμοδοτεί ορισμένες από αυτές. Υπάρχει επίσης, το παράδοξο ορισμένες βαριές και ακριβές απεικονιστικές εξετάσεις όπως είναι οι Αξονικές και Μαγνητικές τομογραφίες, να έχουν γίνει ανεπιφύλακτα δεκτές και μάλιστα με υψηλή τιμή από τον ΟΠΑΔ και τα υπόλοιπα Ασφαλιστικά Ταμεία.
Αντίθετα για ό, τι αφορά στην Υπερηχογραφία, οι τιμές είναι πολύ χαμηλές (8 € το κάθε εξεταζόμενο όργανο) ενώ, έχουν εξαιρεθεί πολλές υπερηχογραφικές εξετάσεις. Το φαινόμενο αυτό ισχύει κυρίως με τις πρόσφατες και σύγχρονες υπερηχογραφικές εξετάσεις όπως είναι οι εξετάσεις με έγχρωμο Doppler των οργάνων της κοιλιάς, κάθε ελαστογραφική εξέταση και οι υπερηχογραφικά καθοδηγούμενες παρακεντήσεις σε όλα τα όργανα. Με τον τρόπο αυτό γίνεται μία καθοριστική διάκριση μεταξύ ακριβών και φθηνών απεικονιστικών εξετάσεων με πριμοδότηση των πρώτων.

Έτσι, προκύπτει τελικά μία μεγάλη επιβάρυνση των Ασφαλιστικών Ταμείων λόγω των πολλών και επαναλαμβανόμενων απεικονιστικών εξετάσεων και ιδιαίτερα Ψηφιακών Ακτινογραφιών και Αγγειογραφειών, Αξονικών και Μαγνητικών Τομογραφικών.

Να σημειωθεί δε, ότι η υπερηχογραφία, αν και είναι σε πολλά όργανα περισσότερο αποτελεσματική, δίνοντας περισσότερες και καλύτερης ποιότητας διαγνωστικές πληροφορίες, είναι φθηνότερη και δεν χρησιμοποιεί ακτινοβολία, παραμένει στο περιθώριο της διαγνωστικής διαδικασίας.
Επίσης, δεν αναφέρονται καθόλου στον κατάλογο των πράξεων που πληρώνονται από τα ασφαλιστικά ταμεία σύγχρονες απεικονιστικές εξετάσεις που βοηθούν αδιαμφισβήτητα την διαγνωστική διαδικασία και τον άρρωστο.
Πρόσφατα, με την συνένωση των Ασφαλιστικών Ταμείων, έχουν αφαιρεθεί από το τιμολόγιο του ΟΠΑΔ και των υπόλοιπων Ασφαλιστικών Ταμείων ακόμα και βασικές «καθημερινές» υπερηχογραφικές εξετάσεις, όπως είναι το υπερηχογράφημα θυρεοειδούς, μαστού και καρδιάς