Στη Σερβία, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (Υ.Α) και οι Σερβικές αρχές εργάζονται ώστε να ανταποκριθούν στις ανθρωπιστικές ανάγκες των πάνω από 10.000 προσφύγων και άλλων ανθρώπων, που έχουν φτάσει πλέον εκεί μετά τις δραματικές σκηνές των τελευταίων ημερών στα σύνορα μεταξύ της Ελλάδας και της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (πΓΔΜ).
Ομάδες 300-400 ατόμων εξακολουθούν να διασχίζουν τα σύνορα Ελλάδας-πΓΔΜ και στη συνέχεια να ταξιδεύουν με τρένο ή λεωφορείο προς τη Σερβία. Αναμένουμε ότι οι αφίξεις θα συνεχίσουν τις επόμενες ημέρες σε ρυθμούς μέχρι και 3.000 ατόμων ανά ημέρα.
Ενώ η κατάσταση έχει εξομαλυνθεί σημαντικά σε σχέση με τις χαοτικές σκηνές στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας, η Υ.Α. συνεχίζει να ανησυχεί για τις συνθήκες υπό τις οποίες οι άνθρωποι ακολουθούν αυτό το ταξίδι. Πολλοί προέρχονται από χώρες που πλήττονται από βία και συρράξεις, όπως η Συρία και το Αφγανιστάν. Συχνά είναι εξουθενωμένοι σωματικά και με ψυχολογικά τραύματα και χρήζουν ανθρωπιστικής και ιατρικής βοήθειας, ιδίως όσον αφορά τους πιο ευάλωτους από αυτούς, όπως οι άρρωστοι, οι έγκυες γυναίκες και οι ηλικιωμένοι. Είναι ζωτικής σημασίας το να υπάρχει ανθρώπινη μεταχείριση αυτών των ανθρώπων και να παρέχεται η απαραίτητη βοήθεια. Αυτό περιλαμβάνει τόσο την ανταπόκριση στις βασικές τους ανάγκες όσο και τον πλήρη σεβασμό στην αξιοπρέπεια και τα ανθρώπινα δικαιώματα των προσφύγων, των αιτούντων άσυλο και των μεταναστών.
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω και κατανοώντας τις θεμιτές ανησυχίες των χωρών στην περιοχή λόγω των αυξανόμενων αφίξεων αιτούντων άσυλο και μεταναστών, η Υ.Α. κάνει έκκληση στις εμπλεκόμενες χώρες να θέσουν σε ισχύ μέτρα διαχείρισης των συνόρων τους με ανθρωπισμό και σε συμφωνία με τις διεθνείς τους υποχρεώσεις. Η ενότητα των οικογενειών και η προστασία των ατόμων με ιδιαίτερες ανάγκες θα πρέπει να προστατεύονται.
Από την πλευρά της, η Υ.Α. έχει αποστείλει προσωπικό της σε κύρια σημεία, μεταξύ των οποίων και στις περιοχές των συνόρων, ώστε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση κάποιων από τις ανάγκες προστασίας. Σε συντονισμό με τις αρχές και σε συνεργασία με εταίρους, διανέμουμε τρόφιμα και νερό, ενώ παρέχουμε επίσης κάποια πλαστικά καλύμματα, υποστρώματα και κουβέρτες. Είμαστε έτοιμοι να προσφέρουμε περαιτέρω υποστήριξη στις εμπλεκόμενες κυβερνήσεις.
Από μια πιο γενική σκοπιά, η Υ.Α. είναι ανήσυχη για το κατά πόσο μπορεί να συνεχίσει αυτή η κατάσταση. Οι πρόσφυγες και μετανάστες που κινούνται προς τα Δυτικά Βαλκάνια μέσω της Ελλάδας είναι το σύμπτωμα ενός πολύ ευρύτερου προβλήματος που έχει να κάνει με τα επίπεδα – ρεκόρ του αναγκαστικού εκτοπισμού από τις συρράξεις στη Συρία και αλλού. Είναι ξεκάθαρο ότι αυτό το πρόβλημα δεν μπορεί να επιλυθεί από οποιαδήποτε χώρα από μόνη της, και ότι απαιτείται επειγόντως μία ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή ανταπόκριση με βάση την αλληλεγγύη και τη δίκαιη κατανομή των βαρών. Όλα τα ευρωπαϊκά κράτη και η Ε.Ε. θα πρέπει να δράσουν από κοινού και να βοηθήσουν τις χώρες, οι οποίες είναι ήδη επιβαρυμένες, όπως η Ελλάδα, η πΓΔΜ και η Σερβία. Σε αυτό θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται υποστήριξη της δυνατότητάς τους να ανταποκριθούν, καθώς και υποστήριξη για τη δίκαιη ανακατανομή των προσφύγων και των αιτούντων άσυλο εντός της Ε.Ε.
Πέρα από τα άμεσα σύνορα της Ε.Ε., στην περιοχή γύρω από τη Συρία, ο αριθμός των προσφύγων επίσης συνεχίζει να αυξάνεται μετά και τις νέες καταγραφές στην Τουρκία φτάνοντας πλέον στους 4.089.023 ανθρώπους. Αυτή η καθαρή αύξηση έχει προκύψει ακόμα και μετά την αδρανοποίηση περίπου 58.000 φακέλων από την βάση δεδομένων για τους πρόσφυγες στο Λίβανο. Για να αποτραπεί το ενδεχόμενο όλο και περισσότεροι άνθρωποι να νιώθουν αναγκασμένοι να μετακινηθούν από αυτές τις χώρες προς την Ευρώπη και αλλού, είναι σημαντικό να ενισχυθεί η υποστήριξη προς τις πρώτες χώρες υποδοχής. Αυτή τη στιγμή, το Περιφερειακό Σχέδιο για τους Πρόσφυγες και την Αποκατάσταση (ή 3RP) σχετικά με την κατάσταση στη Συρία, χρηματοδοτείται μόνο κατά 33%.
Στις περιοχές γύρω από τη Συρία, όπου η Υ.Α. διαχειρίζεται τις καταγραφές, διεξάγει τακτικά διαδικασίες επαλήθευσης για την επικαιροποίηση των στοιχείων σχετικά με τους εγγεγραμμένους Σύρους πρόσφυγες. Επίσης, για τον επανέλεγχο των αναγκών τους και την αδρανοποίηση των φακέλων των ανθρώπων που θεωρείται ότι δεν βρίσκονται πλέον στην πρώτη χώρα υποδοχής μετά από επανειλημμένες προσπάθειες να εντοπιστούν.
Οι Σύροι πρόσφυγες στο Λίβανο, όπως και σε όλη την περιοχή, βρίσκονται όλο και περισσότερο σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας – οι αποταμιεύσεις και οι πόροι τους έχουν από καιρό εξαντληθεί ύστερα από τα πάνω από τέσσερα χρόνια που διαρκεί η κρίση. Τα πρώτα ευρήματα μίας πρόσφατης έρευνας σχετικά με την ευαλωτότητα των πληθυσμών δείχνουν ότι το 70% των νοικοκυριών των Σύρων προσφύγων στο Λίβανο ζουν κάτω από το εθνικό όριο της φτώχειας, που είναι στα 3,84 δολάρια τη μέρα – είναι αυξημένο δηλαδή σε σχέση με το ποσοστό του 2014 που ήταν στο 50%. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, υπάρχει αύξηση στον αριθμό των προσφύγων που δεν έχουν επαρκή τροφή και υιοθετούν επιβλαβείς πρακτικές για να τα βγάλουν πέρα, όπως το να αγοράζουν τρόφιμα με πίστωση, να διακόπτουν τη φοίτηση των παιδιών τους στο σχολείο και να ζητιανεύουν, φαινόμενο που έχει αυξηθεί κατά 30% σε σχέση με πέρυσι. Παρόμοια εικόνα δημιουργείαι στο Λίβανο, όπου μία πρόσφατη αξιολόγηση της ευαλωτότητας έδειξε ότι πάνω από το 85% των Σύρων ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας για τη χώρα, που είναι στα 3,2 δολάρια ημερησίως.
Ο αριθμός των 4.089.0230 Σύρων προσφύγων σε χώρες υποδοχής γειτονικές με τη Συρία, περιλαμβάνει 1.113.941 στο Λίβανο, 629.245 στην Ιορδανία, 250.408 στο Ιράκ, 132.375 στην Αίγυπτο, και 1.938.999 στην Τουρκία, όπου οι καταγραφές γίνονται από τις τουρκικές αρχές. Επιπλέον, περίπου 24.000 Σύροι πρόσφυγες είναι καταγεγραμμένοι σε άλλες χώρες στη Βόρεια Αφρική. Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στην εξής ιστοσελίδα της Υ.Α.: